İsrail’de Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıların başladığı 7 Ekim 2023’ten itibaren gerçekleştirilen ilk genel seçimde oy verme süreci başladı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki ittifak ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un yönettiği muhalefet koalisyonu arasında kıyasıya bir yarış yaşanması öngörülüyor.
Gazze Şeridi’nde Filistinlilere yönelik saldırıların başlamasından bu yana, İsrail’de ilk kez parlamento seçimleri yapılıyor. Seçmenler, 120 sandalyeden oluşan parlamentonun (Knesset) yeni üyelerini belirlemek için yerel saatle 07.00’den itibaren sandık başına gitmeye başladı. Toplamda yaklaşık 7.3 milyon seçmenin bulunduğu ülkede, bunlardan 1.2 milyonu İsrail vatandaşı Filistinli. Oy verme işlemi akşam saat 22.00’ye kadar devam edecek. “Ülke tarihindeki en önemli seçimlerden biri” olarak nitelendirilen bu seçimde, daha önce görülmemiş bir şekilde yurt dışından 70 bin kişi oy kullanmak için geri döndü.
İsrail’de uzaktan oy verme sistemi bulunmadığı için seçmenlerin seçim günü ülke içinde olmaları gerekmektedir.
Netanyahu ve Eisenkot Arasındaki Çetin Rekabet
Son kamuoyu yoklamaları, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi ile liderlik ettiği aşırı sağcı koalisyon ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un Yashar partisi önderliğindeki muhalefet grupları arasında sıkı bir rekabet olduğunu ortaya koydu.
Seçimde Kimlerle Yarışıyor?
Seçimde 30’dan fazla parti ve liste, yüzde 3.25’lik seçim barajını aşarak 120 sandalyeli parlamentoya milletvekili göndermek için mücadele ediyor. İki ana blok hükümeti kurmak için yarışıyor: İlki, Netanyahu’nun Likud partisinin liderlik ettiği ve birkaç aşırı sağcı ile ultra-Ortodoks partinin de katıldığı koalisyon; ikincisi ise Gadi Eisenkot’un Yashar Partisi, Demokratlar, Yisrael Beiteinu Partisi ve Birlikte İttifakı’nın oluşturduğu ana muhalefet koalisyonu. Son anketlere göre Netanyahu ile Eisenkot arasındaki başbakanlık mücadelesi oldukça eşit gidiyor.
Parlamentoda çoğunluk sağlamak için gerekli olan 120 sandalyeden en az 61’ine ulaşılması gerekiyor; ancak bugüne kadar hiçbir parti bu sayıya tek başına ulaşamamıştır. Son kamuoyu yoklamaları da iki ana bloğun hiç birinin çoğunluğu elde edemeyeceğini gösteriyor.
Tahminler
Eisenkot’un liderlik ettiği Yashar Partisi’nin 22 ila 24 sandalye kazanması beklenirken, Netanyahu’nun liderliğindeki Likud’un ise 21 ila 23 sandalye alacağı tahmin ediliyor. Eski Başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in yönetimindeki Birlikte İttifak’ın ise 13 ila 14 sandalye kazanması öngörülüyor; ayrıca eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan’ın önderliğindeki Demokratların da 8 ila 9 sandalye elde etmesi bekleniyor. Üç Arap partisinden (Hadash, Balad ve Ta’al) oluşan Ortak Liste’nin de 9 ila 10 sandalye kazanması muhtemel görünüyor. Avigdor Liberman’ın liderliğindeki Yisrael Beiteinu’nun da yaklaşık olarak 8 sandalye alacağı tahmin ediliyor.
Aşkenazi Haredi topluluğunu temsil eden Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin de yaklaşık olarak 8 sandalye kazanması beklenirken, Sefarad Haredi topluluğunu temsil eden Aryeh Deri’nin liderliğindeki Şas Partisi’nin ise tahminen 7 ile 8 sandalye alacağı öngörülüyor; aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in yönettiği Otzma Yehudit’in de aynı şekilde yine yaklaşık olarak aynı sayıda (7 ila 8) sandalye kazanması bekleniyor.
Ayrıca aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Moshe Feiglin’in birlikte yönettiği Dini Siyonizm-Zehut partisi için de tahmin edilen sandalye sayısı ise şu anda5 ile6 aralığında seyrediyor. Mansur Abbas’ın liderliği altında bulunan Ra’am partisinin de benzer şekilde5 ile6 sandalye kazanması bekleniyor.
Seçim sonrası partilerin, toplamda en az61 sandalyeye ulaşacak bir koalisyon oluşturmak için28 gün süreleri olacak; bu süre gerektiğinde14 gün daha uzatılabilir.
