Washington merkezli Axios haber portalı, ABD ve İran’ın savaşı sona erdirecekleri belirtilen tek sayfalık bir mutabakat metni üzerinde müzakerelere yaklaştığını duyurdu. Bu süreçte Çin’in de barış müzakerelerine katkı sağlamaya hazır olduğu ifade ediliyor.
Habere göre, ABD, İran’dan birkaç kritik maddeye ilişkin 48 saat içinde cevap bekliyor. Anlaşmanın, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi durdurması, yaptırımların kaldırılması ve dondurulan İran fonlarının serbest bırakılmasını kapsayacağı ileri sürülüyor. Tarafların bu süreçte şimdiye kadar en yakın noktaya ulaştığı belirtilse de, henüz kesin bir anlaşmanın imzalanmadığı vurgulanıyor.
**ANLAŞMANIN DETAYLARI**
Axios’a göre, ön taslak anlaşma, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması ve ABD’nin de bu ülkeye yönelik yaptırımları kaldırmasını öngörüyor. Anlaşma sonrasında 30 günlük geniş kapsamlı müzakereler başlayacak ve bu müzakerelerde en kritik başlıklardan biri, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi ne kadar süreyle askıya alacağı olarak belirleniyor. ABD’nin bu süre için en az 12 yıl talep ettiği bildiriliyor.
**RESMİ TAAHHÜTLER GÜNDEMDE**
Anlaşma metninin, İran’ın gelişmiş denetim mekanizmasını kabul etmesini ve nükleer silah geliştirmeye yönelik herhangi bir çabaya girmeyeceğine dair resmi taahhütte bulunmasını da içerdiği aktarılıyor. Bir ABD’li yetkili, Washington’un anlaşmaya, İran’ın gelecekte zenginleştirme seviyesini artırması durumunda askıya alma süresinin uzatılacağına dair ek bir madde eklediğini belirtmiş. Ayrıca, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı kabul etmesi de gündemde.
**ÇİN’İN ROLÜ**
ABD-İran krizinde diplomasi trafiği devam ederken, Çin’in de sürece dahil olma isteği dikkat çekiyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pekin’deki görüşmesinin ardından, sadece “adil ve kapsamlı” bir anlaşmayı kabul edeceklerini dile getirdi. Çinin Dışişleri Bakanı Wang Yi ise, İran ile ABD arasında barış müzakerelerinin başlamasına dair katkı sunmaya hazır olduklarını belirtti.
**WASHİNGTON’DAN STRATEJİK ADIMLAR**
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere askeri eskort sağlamak amacıyla başlatılan ‘Özgürlük Projesi’ operasyonunun geçici olarak askıya alındığını duyurdu. Bu operasyonun, olası bir anlaşma ihtimalini değerlendirmek amacıyla durdurulduğu ifade edildi. Trump, İran limanlarına yönelik ablukanın ise tamamen yürürlükte kalacağını açıkladı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un İran’a yönelik saldırı operasyonlarını sonlandırdığını ve artık “savunma aşamasına” geçtiklerini belirtti. Rubio, operasyonun temel amacının Hürmüz’de mahsur kalan ticari gemileri korumak olduğunu savunarak, ABD güçlerinin yalnızca saldırıya uğradıkları takdirde karşılık vereceklerini dile getirdi.
